Foehr.svg Tekst üüb Fering


Det ualindisk Braahmii Skraft (üüb Sanskrit: 𑀩𑁆𑀭𑀸𑀳𑁆𑀫𑀻 Brāhmī) as a föörluuper faan muar üüs hunert indisk skraften. Det as en kombinatschuun faan silwenskraft an buksteewerskraft (of Abugida). At skraft wurd faan potstaken, wat mä't skraft iinskrewen uun Anuradhapura uun Sri Lanka fünjen wurd, tu a began faan det 4. juarhunert f.Kr. dootiaret. Högen faan dön iarst an bekäändst Braahmii iinskraften san a iinskraften faan a keiser Aschoka faan a juaren 250 f.Kr.-232 f.Kr.. Det wurd uun dön 1830 juaren faan a ingels indoloog James Prinsep entsifiaret.

KonsonantenBearbeiten

At skraft hee trii-an-dörtig konsonanten:

Teeken ISO IPA Teeken ISO IPA Teeken ISO IPA Teeken ISO IPA Teeken ISO IPA
𑀓 ka /kə/ 𑀔 kha /kʰə/ 𑀕 ga /gə/ 𑀖 gha /ɡʱə/ 𑀗 ṅa /ŋə/
𑀘 ca /cə/ 𑀙 cha /cʰə/ 𑀚 ja /ɟə/ 𑀛 jha /ɟʱə/ 𑀜 ña /ɲə/
𑀝 ṭa /ʈə/ 𑀞 ṭha /ʈʰə/ 𑀟 ḍa /ɖə/ 𑀠 ḍha /ɖʱə/ 𑀡 ṇa /ɳə/
𑀢 ta /t̪ə/ 𑀣 tha /t̪ʰə/ 𑀤 da /d̪ə/ 𑀥 dha /d̪ʱə/ 𑀦 na /nə/
𑀧 pa /pə/ 𑀨 pha /pʰə/ 𑀩 ba /bə/ 𑀪 bha /bʱə/ 𑀫 ma /mə/
𑀬 ya /jə/ 𑀯 va /wə, ʋə/ 𑀭 ra /rə/ 𑀮 la /lə/
𑀰 śa /ɕə/ 𑀱 ṣa /ʂə/ 𑀲 sa /sə/ 𑀳 ha /ɦə/

WokaalenBearbeiten

At skraft hee fjauertanj wokaalen:

Bi a began
faan’t wurd
Teeken IAST IPA Mä 𑀓 ka IAST IPA Bi a began
faan’t wurd
Teeken IAST IPA Mä 𑀓 ka IAST IPA
𑀅 nian a /ə/ 𑀓 ka /kə/ 𑀆 𑀸 ā /aː/ 𑀓𑀸 /kaː/
𑀇 𑀺 i /i/ 𑀓𑀺 ki /ki/ 𑀈 𑀻 ī /iː/ 𑀓𑀻 /kiː/
𑀉 𑀼 u /u/ 𑀓𑀼 ku /ku/ 𑀊 𑀽 ū /uː/ 𑀓𑀽 /kuː/
𑀋 𑀾 /r̩/ 𑀓𑀾 kṛ /kr̩/ 𑀌 𑀿 /r̩ː/ 𑀓𑀿 kṝ /kr̩ː/
𑀍 𑁀 /l̩/ 𑀓𑁀 kl̩ /kl̩/ 𑀎 𑁁 /l̩ː/ 𑀓𑁁 kḹ /kl̩ː/
𑀏 𑁂 e /eː/ 𑀓𑁂 ke /keː/ 𑀐 𑁃 ai /əi/ 𑀓𑁃 kai /kəi/
𑀑 𑁄 o /oː/ 𑀓𑁄 ko /koː/ 𑀒 𑁅 au /əu/ 𑀓𑁅 kau /kəu/

Öler teekensBearbeiten

Teeken[1] IAST IPA ka IAST IPA
𑁆 - - 𑀓𑁆 k /k/
𑀁 -ṃ /ṃ/ 𑀓𑀁 kaṃ /kaṃ/
𑀂 -ḥ /ḥ/ 𑀓𑀂 kaḥ /kaḥ/

TaalenBearbeiten

1 2 3 4 5 6 7 8 9
𑁒 𑁓 𑁔 𑁕 𑁖 𑁗 𑁘 𑁙 𑁚

Luke uk diarBearbeiten

Kwelen an futnuutenBearbeiten

  1. Dönheer teekens haa nian salewstendig formen.