Amrum.pngTekst üüb Öömrang


Ütjsaagenloogik as en dial faan't loogik. Hat befaadet ham mä reegeln, hün wäärs ferbünjen ütjsaagen haa.

Ianfach ütjsaagen san woor of ferkiard.

Wichtag elementen an ufkörtangen faan't ütjsaagenloogikBewerke

Ianfach ütjsaagenBewerke

  •  : 12 könst dü troch 3 dial. (w)
  •  : Arke auto as green. (f)

JindialBewerke

  •  : 12 könst dü ei troch 3 dial. (f)
  •  : Diar as ei arke auto green. (At jaft tumanst ian auto, diar ei green as.) (w)

An-ferbinjang (Konjunktjuun)Bewerke

För an-ferbinjangen jaft at jodiar skriiw- an spreegwiisen:

  • Spreegwiis: A an B
  • Skriiwwiis:  
  • uun a technik uk: A AND B
     
woor ferkiard ferkiard
woor woor woor
ferkiard ferkiard ferkiard
ferkiard woor ferkiard
Bispal

A: 12 könst dü troch 3 dial
B: 12 as en kwadroottaal

  •  : 12 könst dü troch 3 dial an 12 as en kwadroottaal.
  •  : 12 könst dü troch 3 dial an 12 as nian kwadroottaal.
  •  : 12 könst dü ei troch 3 dial an 12 as en kwadroottaal.
  •  : 12 könst dü ei troch 3 dial an 12 as nian kwadroottaal.

Bluas   as woor, auer   woor as an uk   woor as.

Of-ferbinjang (Disjunktjuun)Bewerke

För of-ferbinjangen jaft at jodiar skriiw- an spreegwiisen:

  • Spreegwiis: A of B, mend as: A of B of A an B, flooksis uk: A an/of B
  • Skriiwwiis:  
  • uun a technik uk: A OR B
     
woor ferkiard woor
woor woor woor
ferkiard ferkiard ferkiard
ferkiard woor woor
Bispal

A: 12 könst dü troch 3 dial
B: 12 as en kwadroottaal

  •  : 12 könst dü troch 3 dial of 12 as en kwadroottaal.
  •  : 12 könst dü troch 3 dial of 12 as nian kwadroottaal.
  •  : 12 könst dü ei troch 3 dial of 12 as en kwadroottaal.
  •  : 12 könst dü ei troch 3 dial of 12 as nian kwadroottaal.

 ,   an   san woor, auer tumanst ian ütjsaag faan   of   woor as.

Bluas   as ferkiard, auer neder A of B woor san.

Implikatjuun of SubjunktjuunBewerke

För implikatjuunen jaft at jodiar skriiw- an spreegwiisen:

 
(of uk  ; det koon oober ferwakselt wurd mä't tiaken för dialmengden!)
  • Ütj A fulagt B
  • Wan A, do B
  • Saner B nian A

A woort uk antezedens näämd, an B sukzedens of konsekwens

         
woor woor woor woor woor
woor ferkiard ferkiard ferkiard ferkiard
ferkiard woor woor woor woor
ferkiard ferkiard woor woor woor
Bispal

A - At rinjt
B - A struat as wiat

  •  : Wan't rinjt, as a struat wiat. (w)
  •  : Wan't rinjt, as a struat ei wiat. (f)
  •  : Wan't ei rinjt, as a struat wiat. (mei wees, w)
  •  : Wan't ei rinjt, as a struat ei wiat. (mei wees, w)

Jodiar tuupsaat ütjsaagen san likwäärdag (ekwiwalent), auer jo leewen di salew wäärs uun woorhaidstoofel haa:

Wan't rinjt, as a struat wiat ( ).
Wan a struat ei wiat as, koon't ei riin ( ).
At hää ei rinjd, of a struat as wiat ( ).

Bikonditjunaal of EkwiwalensBewerke

       
woor woor woor woor
woor ferkiard ferkiard ferkiard
ferkiard woor ferkiard ferkiard
ferkiard ferkiard woor woor

At bikonditjunaal woort so skrewen an spreegen:

 
  • A jüst do an bluas do, wan B
  • B jüst do an bluas do, wan A
  • A an B san ekwiwalent
Bispal

A - Daalang as teisdai
B - Maaren as wäärnsdai

Uun steed faan   könst dü uk sai, ütj A fulagt B an ütj B fulagt A:  .

Kontrawalens of AlternatiiwBewerke

       
woor woor ferkiard ferkiard
woor ferkiard woor woor
ferkiard woor woor woor
ferkiard ferkiard ferkiard ferkiard

At kontrawalens woort so skrewen of spreegen:

 .
 
uun a technik uk: A XOR B
  • A an ei B
  • B an ei A
  • Genau ian faan A of B

Luke uk diarBewerke

  Wikibooks: Ütjsaagenloogik (sjiisk)