Amrum.pngTekst üüb Öömrang


En primtaal as en natüürelk taal mä tau dialern: ian (1) an det primtaal salew.

12 (= 3 mool 4) as nian primtaal, man det taal 11 as ian, hü dü det uk dreist.

Det letjst primtaal as tau (2) an do gongt det widjer mä:

2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97 …

Diar as nian gratst primtaal, man jo grater primtaalen lei miast widjer ütjenööder. Likes jaft at uk bi griisegrat primtaalen primtaal-twanlangen, diar bluas am tau ütjenööderlei, t.b. 1019 an 1021.

Wan en natüürelk taal nian primtaal as, do as hat tuupsaat. Det ment, dü könst mä moolnemen faan primtaalen üüb detdiar natüürelk taal kem. Bispal: 35 as nian primtaal, auer hat mä jo primtaalen 5 mool 7 bereegent (tuupsaat) wurd koon. An det jaft uk nian ööder primtaalen, diar mäenööder moolnimen üüb 35 kem.

PrimfaktorBearbeiten

Arke natüürelk taal läät ham iandüüdag apdial tu sin primfaktooren. Primtaalen haa bluas ään primfaktor, det as det primtaal salew.

A iarst 20 taalen an hör apdialang tu primfaktooren:

Taal Faktooren Uuntaal
2   1
3   1
4   2
5   1
6   2
7   1
8   3
9   2
10   2
11   1
12   3
13   1
14   2
15   2
16   4
17   1
18   3
19   1
20   3

Det wurdBearbeiten

Det wurd primtaal komt ütj at latiinsk: numerus primus, an det ment iarst taal.

Luke uk diarBearbeiten

  Wikibooks: Fundamentalsatz der Arithmetik (sjiisk)
  Wikibooks: Primtaalen faan 2 bit 100.000 (sjiisk)

  Commonskategorii: Primtaalen – Saamlang faan bilen of filmer