Relatiwiteetsteorii

Amrum.pngTekst üüb Öömrang


At Relatiwiteetsteorii befaadet ham mä a eegenskapen faan Rüm, Tidj an Grawitatsioon. Diar hää Albert Einstein auer spikeliaret an tau teoriin ütjwerket:

  • at Spetsiel Relatiwiteetsteorii (1905), an
  • at Algemian Relatiwiteetsteorii (1916).
At laacht as likegau, wäär dü di reerst of uk ei.
En freimarke faan 2005

Uun sin iarst werk gongt det am rüm an tidj, an hü minsken det belewe, diar jo relatiif tu arkööder reer. Uun sin naist werk gongt det diaram, hü at grawitatsioon rüm an tidj ferbocht, krüm maaget. At grawitatsioon salew hinget diar faan uf, hük masin (faan stäären) bedialagt san.

At laacht as för üs leewen likegau, auer wi üs ei so gau reer kön. Man wan wi 10% of muar faan't faard faan't laacht (det san amanbi 1 Miljaard km/h) raaget fu küd, do ferlääpt uk a tidj ei muar likegau. An do tääl flook reegeln faan a füsiik ei muar so, üs wi jo kään.

Wichtag enkelthaidenBewerke

  • Rüm an tidj wurd ferbünjen tu en Rümtidj. Wi minsken kään bluas ään wai faan tidj, man uun a teorii hää't tau waier, an koon sodenang üs en dimensioon begreben wurd, jüst so üs en dimensioon faan a rüm.
  • Mase (m) an energii (E) san likwäärdag, an auer det formel   ferbünjen (c as at faard faan't laacht). Bi en atoombomb woort düütelk, dat en letj mase furchboor föl energii freisaat koon.

Luke uk diarBewerke

  Commonskategorii: Relatiwiteetsteorii – Saamlang faan bilen of filmer

  Wikiquote: Relatiwiteetsteorii (sjiisk)